Enter your keyword

Gebroken halspen / gebroken truss rod

Menig gitaar zal op zolder belanden of in een kast liggen te verstoffen, omdat de halspen (truss rod) niet meer werkt, de stelmoer (nut) vast zit, het schroefdraad ‘dol’ gedraaid is of simpelweg afgebroken is. In veel gevallen zal je denken dat je gitaar onherstelbaar beschadigd is, maar in de handen van de juiste gitaar-reparateur is er nog veel mogelijk.

Waarom is de halspen zo belangrijk?

De halspen is een essentieel onderdeel van de gitaar en onmisbaar om een gitaar goed afgesteld te krijgen. De halspen zit niet in je gitaarhals om metaal aan de hals toe te voegen om deze zo stijver te maken, de halspen zit in de hals om de hals een gecontroleerde ronding te kunnen geven. Door middel van de halspen kan je de ronding in je gitaarhals, deze ronding wordt in de gitaarwereld ‘relief’ genoemd, zo afstellen dat de gitaar een ideale bespeelbaarheid krijgt bij een optimale klankopbrengst.

Zelf de gitaarhals afstellen? Even een tip

Veel gitaristen stellen zelf hun gitaarhals af op de voor hun ideale bespeelbaarheid, en waarom ook eigenlijk niet? Het kan geen kwaad om zelf onderhoud en afstelwerk aan je gitaar te verrichtten zolang je maar weet waar je mee bezig bent. Mocht je ooit zelf de verleiding voelen om je gitaarhals af te stellen, let er dan op dat je halspen soepel functioneert. Een halspen moet met weinig kracht aangedraaid of gelost kunnen worden. Vaak is een geringe slag van de stelmoer al genoeg om het relief van je gitaarhals voldoende aan te passen.

Vastzittende stelmoer kan zorgen voor een gebroken halspen

Als je constateert dat je halspen vast zit, stop dan direct met je poging de stelmoer los of vast te draaien en ga naar een gekwalificeerde gitaar reparateur om (verdere) schade aan je halspen, en daarmee mogelijk hoge kosten te voorkomen.

Vaak blijkt na een eerste inspectie dat de halspen zelf nog in goede conditie is maar dat het schroefdraad ‘dol’ gedraaid is. In dergelijke gevallen wordt de stelmoer losgedraaid en verwijderd, het schroefdraad wordt schoongemaakt en wordt er nieuw schroefdraad aan de halspen getapt. Indien de oorspronkelijke stelmoer, ook wel ‘nut’ genoemd, inwendig beschadigd is wordt er een nieuwe stelmoer op de halspen gedraaid en werkt de halspen weer als nieuw.

Gebroken halspen

Als er sprake is van een gebroken halspen moet in sommige gevallen het fingerboard verwijderd worden om een nieuwe halspen te installeren. Niet iedere gitaar is echter kostbaar genoeg voor deze toch wel prijzige ingreep. Gelukkig kan in veel gevallen, wanneer de halspen direct achter de stelmoer gebroken is, met een aanzienlijk goedkopere ingreep de halspen gered worden.

Hieronder beschrijf ik de reparatie van een Gibson Les Paul Standaard truss rod (halspen). Deze reparatie heb ik onlangs verricht. Onder de beschrijving vindt u hier een aantal foto’s van.

Deze Gibson is binnengekomen met een afgebroken halspen. De stelmoer zat volledig vastgeroest aan de halspen. De halspen kan soms al afbreken zonder dat er ‘al’ te veel kracht gezet wordt op de halspen.

Stap 1
Eerst zal de ruimte via welke de halspen bereikbaar is, schoongemaakt moeten worden. Het teveel aan lak wordt voorzichtig weggesneden, zonder de overige lak te beschadigen, en de volgring wordt verwijderd.

Stap 2
De halspen is nu een klein beetje vrijgekomen. Rondom de halspen zal er met precisie- gereedschap hout weggefreest moeten worden om de halspen voldoende vrij te maken voor verdere reparatie

Stap 3
Het schroefdraad aan de nu vrijgekomen halspen kan beschadigd of verroest zijn. Ook kan het zijn dat het schroefdraad simpelweg niet ver genoeg doorloopt op de halspen om een nieuwe stelmoer te kunnen monteren.
Eerst zal er met speciaal gereedschap, nieuw en voldoende schroefdraad aan de halspen getapt moeten worden.

Stap 4
Nadat het nieuwe schroefdraad aan de halspen getapt is wordt er eerst een extra dikke en sterke volgring om de halspen geplaatst om ervoor te zorgen dat de stelmoer straks optimaal grip heeft op het hout van de hals, rondom de halspen.

Stap 5
Als laatste wordt de nieuwe stelmoer aangebracht maar niet nadat deze goed ingevet is om problemen in de toekomst te voorkomen.

Stap 6
De halspen functioneert weer optimaal en de gitaar kan weer afgesteld worden.

Heb je problemen met het functioneren van je halspen of weet je niet zeker of je halspen optimaal functioneert? Neem dan contact op met Lowland guitars voor advies of een vrijblijvende prijsopgave, indien er een reparatie aan je gitaar noodzakelijk is.